Ajans Yalova
Yalova'ya dair herşey!

7 kıtanın türleri arboretumda sergileniyor

Toprak Dede lakaplı Hayrettin Karaca tarafından 1980 yılında kurulan Yalova’daki Karaca Arboretum, dünyanın 7 kıtasından toplanmış 4 bin odunsu, 4 bin çalı türü bitkiyle binlerce ziyaretçiyi ağırlıyor. Karaca’nın ardından vakfın ve arboretumun yönetimini torunu Yeşne Karaca İren üstleniyor.

Türkiye’de toprak koruma ve erozyonla mücadele konusunda çalışmalarıyla bilinen TEMA Vakfı Kurucusu ‘Toprak Dede’ Hayrettin Karaca’nın Yalova’da kurduğu arboretum görenleri büyülüyor. Karaca’nın dünyada gezdiği bölgelerden getirdiği bitkilerle oluşturduğu arboretum, 42 yıla yaklaşan geçmişi ve zengin çeşitliliğiyle her yıl binlerce ziyaretçiyi ağırlıyor.

Hayrettin Karaca’nın vefatı sonrası Karaca Arboretum Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı olan torunu Yeşne Karaca İren, 110 dönüme kurulan ve içinde 4 bin odunsu, 4 bin çalı türü bitki barındıran arboretumun büyük emeklerle kurulduğunu anlattı. İren, “Karaca Arboretum yaklaşık 110 dönüme kurulmuş biz bunun 60 küsür dönümünü ziyarete açtık. Burası bir gen merkezi aslında. Büyükbabamın bir aşkıydı. Ev bahçesi olarak elmalıktı. Burası miras yoluyla intikal etmiş kendisine. Süreç içinde elmalıktan burası bir Arboretum’a dönüşüyor. Arboretum, arbo ağaç demek latince, retum ev, dam gibi. Dolayısıyla arboretum dediğimiz zaman ağaç evi gibi çevirebiliriz ama canlı ağaç müzesi bunun tam karşılığı” dedi.

Bataklıktan arboretuma dönüştü

Arazinin daha önce bataklık olduğuna dikkat çeken Yeşne Karaca İren, şöyle devam etti:

“Yalova dereleri gibi burası alüvyonlu bir toprak ama çok bataklık bir toprak, zor bir toprak bunun için çok uğraşmışlar. Üzerine meyve bahçesi dediğim gibi daha sonradan arboretum kuruldu. Yaklaşık 4 bin odunsu 3-4 bin civarında çalı türümüz var burada barındırdığımız. Onun dışında en kıymetli en geniş koleksiyonlardan meşe koleksiyonumuz var, manolyalar var, akçaağaçlar var onun dışında tek başına bireyler de var. Koleksiyon olarak zengin koleksiyonlar dediğim gibi. Bahçede nizami bir peyzaj yok etrafa dağıtılmış şekilde meşeleri tek bir arada veya akçaağaçları tek bir yerde göremiyorsunuz. Peyzaj eşliğinde yapılmış bir yer, öğrenciler çok geziyor. Senede yaklaşık 10-15 bin kişi burayı ziyaret ediyor. Her hali çok güzel kışın da güzel oluyor. Sonbaharı çok çok güzel oluyor çünkü bitki çeşitliliği muazzam bir renk cümbüşü yaratıyor.”

Arboretumun halka açık bir şekilde gezilebildiğini kaydeden İren, “Karaca genelde kendisi TEMA Vakfı’yla öne çıkıyor ama burası da bir vakıf. Karaca Arboretum Vakfı. Kendi özel aile bahçesinde zaman içerisinde oluşturduğumuz bir yer. Dedemin en büyük şiarlarından bir tanesi yaşamak için yaşattı. Burayı da bir yaşam alanı olarak muhafaza etmek istedik. Onun için türleri barındırıyoruz. Yaşamak için yaşat, olanın olmayana borcu var, bu kapsamda da biz burayı vakıflaştırdık. Halkla herkesle paylaşmak için geziye açık bir yere getirdik” diye konuştu.

7 kıtayı gezdi

Yeşne Karaca İren, arboretumdaki bitkilerin bizzat dedesi Hayrettin Karaca tarafından toplandığına işaret ederek şöyle devam etti:

“Ben 15 sene dedemle birlikte onun asistanlığını da yaptım. Buranın kuruluşunu an bean yaşadım ama onun yaşadığı çok maceralar var tabi. Yeni Zelanda Gümrüğü’nde yakalanıp cebine tohumları doldurup, 2 bavul tohum doldurup çok neşeli şekilde onları alıp gelebileceğini düşünürken onları durduruyorlar. Bir şekilde atlatıyorlar. Asla tohumlarını vermek istemiyor. Dağlardan derelerden toplamış. İşte orada ‘Yalan söyledim bavulları açtırmadım falan otele gidince onları buz dolabına koymam gerekiyordu buzlar aldım muhafaza edilmesi gereken daha canlı türler var tohum olmayan’ diye anlatıyordu. Mesela ilk önce bu geldi aklıma çok büyük çaba ama onları getirdiğinde sererdi buraya onları biz kaplara alırdık yetiştirmek için çok uzun soluklu bekleme süreleri oluyordu bir sene içinde küçücük bir yaprak başı görüyordunuz, tuttu diyorsunuz. Amerika, bütün Avrupa Kıtası, Afrika yani bütün 7 kıtayı, Asya, Çin, Yeni Zelanda yani dünyada gitmediği yer aşağı yukarı kalmadı. Yani burada barınabilecek her türü bulup getirdi diyebiliriz.

Cevap Bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Bu site deneyimlerinizi kişiselleştirmek amacıyla KVKK ve GDPR uyarınca çerez(cookie) kullanmaktadır. Bu konu hakkında detaylı bilgi almak için tıklayın. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul edersiniz. Kabul et Daha Fazla Oku